Hypnotherapie | Coaching | Scholing 

Wat zeg je tegen moeders met kraambedpsychose?


Tijdens trainingen aan zorgverleners komt af en toe de vraag voorbij wat ze kunnen zeggen tegen een moeder die na haar bevalling psychotische ervaringen doormaakt.

Laat ik beginnen met te vertellen dat tegen mijn gezin is gezegd dat 'ze toch wist waar ze aan begon' op het moment dat ik opgenomen was met een kraambedpsychose. Een behoorlijk onhandige opmerking die niets toevoegt. In de afgelopen jaren heb ik van andere moeders ook heel wat opmerkingen gehoord die niet helpend zijn, zoals 'Kom eens uit je cocon' of 'Je voelt je gewoon even niet lekker'.

Om een beter begrip te krijgen is het eerst nodig om te vertellen dat het een loodzware donkere periode is. Maar ook dat menig moeder zich nog precies kan herinneren wat er gezegd is en ook door wie. We vergeten niet wie er voor ons was en wie niet. Denk niet dat het doormaken van een kraambedpsychose een vage herinnering is. Opmerkingen kunnen snoeihard binnenkomen. Vaak weten we dit jaren later nog. Maar naarmate de tijd vordert, leren we ermee om te gaan, te accepteren en ermee in het reine te komen.

Het beste wat je kunt doen is er gewoon zijn. Laat zien dat je om de moeder geeft. Spreek vanuit je hart en laat je oordelen achterwege. En als je het moeilijk vindt om te praten, dan kun je er ook voor kiezen om een hand vast te houden of de moeder te omhelzen. Een uitspraak als 'Ik weet niet goed hoe ik met deze situatie kan omgaan' is meer op z'n plaats dan een oneliner zoals 'Het komt allemaal wel weer goed' plaatsen.

Wat zijn uitspraken die je wel kunt uiten? Dat kan zijn als partner, als naaste familielid of als een goede vriend of vriendin. 

Wanneer je de moeder gerust wil stellen, dan kun je het volgende tegen haar zeggen:

  • "Ik weet dat je bang bent, maar je bent veilig."
  • "We weten dat je op dit moment niet jezelf bent, maar je zult beter worden."
  • "Je bent een goede moeder, je hoeft niets te bewijzen."


Het kan ook zijn dat je haar wil steunen. Dat je wil laten weten dat je er voor haar bent. Het kan zijn dat de moeder opgenomen is en dus op een locatie verblijft waar ze niet bekend is. Dan zijn de volgende uitspraken gepast:

  • "Hoe moeilijk het ook wordt, ik ben er voor je."
  • "We komen er samen wel doorheen."
  • "Wat jou nu is overkomen, daar heb ik nog nooit van gehoord, maar ik zal zorgen dat ik er meer over te weten kom."
  • "Wat kan ik voor je betekenen? Is er iets wat ik kan doen of in de winkel voor je kan halen?"


Eenmaal weer thuis is het voor haar lastig om de dagelijkse dingen op te pakken. Qua structuur en ritme heeft ze de tijd nodig om weer op orde te komen. Dan zou je het volgende kunnen zeggen of vragen:

  • "Zal ik eten voor jullie maken en deze straks langsbrengen?"
  • "Is het goed dat ik even wat huishoudelijk werk doe, zodat jij kunt slapen?"
  • "Zal ik je ophalen, zodat we samen een kop koffie kunnen gaan drinken?"
  • "Het spijt me dat ik er niet voor je was toen je opgenomen was. Ik wist gewoon niet wat ik moest zeggen."

En krijg je als zorgverlener met een pasbevallen moeder te maken die beginnende symptomen heeft van een psychose, dan kunnen de volgende uitspraken ondersteunend zijn:

  • "Ben je op de hoogte dat moeders psychotische ervaringen kunnen krijgen na een bevalling? In hoeverre zijn deze klachten jou bekend?"
  • "Vind je het goed als ik ga bekijken welke gespecialiseerde zorg er te vinden is?"
  • "Ik zal informeren waar de dichtstbijzijnde Moeder-Baby-Unit is. Dan kunnen we bekijken welke mogelijkheden er zijn."
  • "Je kunt er echt helemaal niets aan doen. Is er misschien iets dat je wil weten?"
  • "Is er iets wat ik voor jou en je gezin kan doen?"
  • "Ik ga uitzoeken wat ik aan informatie kan vinden."


Deze blog is 
geplaatst op 12 februari 2018 door Karin den Oudsten.

Na haar eerste bevalling kreeg Karin den Oudsten depressieve klachten en na de tweede een acute kraambedpsychose. Ze schreef hierover twee boeken en zette de website Kraambedpsychose.nl online. Ze geeft trainingen aan kraamverzorgenden, aan studenten verloskunde op de Hogeschool Rotterdam en aan verpleegkundigen in het Erasmus MC. Als professioneel coach (NOBCO) begeleidt ze moeders en is ze in opleiding tot integratief psychotherapeut. Daarnaast is ze ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma en voorzitter van Stichting Me Mam, een platform voor moeders met psychische klachten na een bevalling.